3513 - Lívrunnin evnafrøði
Skeiðsupplýsingar
- Heiti
- Lívrunnin evnafrøði
- Skeiðsnummar
- 3513.24
- Lestrarár
- 2024-2025
- ECTS
- 7,50
- Stig
- Bachelor
- Deildir
- Náttúruvísindadeildin
- Útbúgvingar
- B.Sc. í lívfrøði, B.Sc. í mýlalívsvísindum
- Fortreytir
- Almenn og ólívrunnin evnafrøði ella líkandi
- Undirvísingarmál
- Undirvíst verður á føroyskum.
- Tilmelding
- Lesandi á 2. lestrarhálvu á B.Sc. í lívfrøði og B.Sc. í mýlalívsvísindum eru sjálvvirkandi tilmeldað. Stakgreinalesandi melda seg til skeiðið umvegis Lestrarskrivstovuna.
- Byrjanardato
- týsdagur, 25. mars 2025
- Endadato
- fríggjadagur, 30. mai 2025
Fakligt innihald
- Endamál
- Endamálið við skeiðnum er at geva teimum lesandi fatan av hvønn leiklut lívrunnin evnafrøði hevur í lívfrøðiligum, mýlalívsvísindaligum og umhvørvisligum sambondum.
- Læruúrtøka
- Eftir staðið skeið kann studenturin: • greiða frá bygnaði og alis-evnafrøðiligu eginleikum hjá funktionellum bólkum • greina reaktiónsmekanismur í lívrunnari evnafrøði • greiða frá grundreglum fyri skipaðari navngiving og tekning av strukturformlum • greiða frá grundleggjandi reglum fyri konstitutións-, konfiguratións- og konformatiónsformlar • greiða frá spektroskopiskari tøkni og hvussu tær eru hóskandi til at eyðmerkja bindingar og funktionellar bólkar • lýsa bygnaðin og grundleggjandi funktiónir hjá aminosýrum, peptidum, proteinum, kolhydratum, lipidum og nucleotidum • umboða organiskar bindingar greitt við navngeving og/ella strukturformlum, herundir duga at brúka E/Z-, R/S- og D/L-nomenklatur • kunna brúka Fisher-, Newman- og Haworth-projektiónir, eins og feitar og strikaðar bindingar til stereokemiskar strukturformlur • fremja einfaldar royndir, herundir kromatografiskar greiningar og spektroskopiskar mátingar
- Innihald
- Skeiði savnar seg um grundleggjandi lívrunnin og evnafrøðilig hugtøk við serligum denti á evni við týdningi innan biovísindaliga øki (t.v.s. evnafrøði í vatnupploysingi). Hetta fevnur um hvussu lívrunnin mýl er bygd upp, navngeving (systematisk og trivialnøvn), polaritet, og útvaldar kemiskar reaktiónir (additión, substitutión, eliminatión). Fari verður ígjøgnum alis- og evnafrøðiligar eginleikar hjá lívfrøðiligum viðkomandi funktiónellum evnaflokkum (alkanir, cycloalkanir, alkenir, alkynir, aromatiskar sambindingar, alkylhalidir, alkoholir, etherir, thiolir, sulfidir, aldehydir, ketonir, carboxylsýrur, estarir og amidir) fyri at skilja teirra leiklut í týdningarmiklum mýlum, sum eitt nú aminosýrum, peptidum, proteinum, kolhydratum,lipidum og nucleotidum. Skeiði inniheldur eisini E/Z-, R/S- og D/L-nomenklatur og stereokemiskar “repræsentationsformer” so sumFisher-, Mills- og Haworth-projektióner. Sawhorse- og Newman- projektión verður eisini gjøgnum gingið. Greiningar- og spektroskopisk háttaløg til at eyðkenna lívrunnin evni er partur av skeiðnum, eitt nú kromatografisk háttaløg (TLC, GC, HPLC), umframt spektroskopisk háttaløg (UV, IR og NMR) og massaspektrometri (MS).
- Læru- og undirvísingarhættir
- Fyrilestrar, uppgávurokning, starvstovuvenjingar, bólkaarbeiði og framløgur.
Próvtøka
- Próvtøkuháttur
- Starvstovuarbeiði skal verða góðkent og kravd skrivlig avrik skulu vera innlatin rættstundis, eftirmett og góðkend fyri at sleppa til próvtøku. Øll hjálparamboð loyvd, t. d. bøkur, uppgávur, uppgávuloysnir, venjingarfrásagnir og notur. Ein 4 tíma roynd, blýant og pappír uttan atgongd til internet. Endurpróvtøka: Áður góðtikin skrivlig avrik eru galdandi
- Próvdøming (innanhýsis/uttanhýsis)
- Uttanhýsis
- Próvtalsstigi
- 7-talsstigin
- Próvtøkudagur/dagar
- Skrivliga próvtøkan verður í viku 23, 2025. Endurpróvtøkan verður í viku 33-34, 2025.
- Freist fyri frámelding til próvtøku
- týsdagur, 25. mars 2025
Ábyrgd og undirvísarar
- Ábyrgd
- Sigurd Christiansen
- Undirvísarar
- Sigurd Christiansen